 |
Me Núi
Săn Cây
------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------
Rừng nhiệt đới nhiều chủng lọai cây làm
kiểng rất đẹp như Sơn Liễu, Sơn Trà, Bàng Lăng, Đỏ
Ngọn, Me Núi... vv. Cây đào tương đối dễ nhưng trồng cho
sống lại khó. Xứ sở còn nhiều lạc hậu, thì làm gì có
Tree Seal, Root Tone, có B1 để “hồi lực” cây. Làm gì có
Pumice để cây khỏi bị nhiểm trùng và làm cho rễ mau ra?
Phương tiện cũng chỉ có xà beeng, rựa và bịch nylon.
Không có kéo cắt rễ cho "ngọt" nên giai đọan đầu
cây chết khá nhiều. Chết vì rễ dập, bị thối. Công lao
vất vả vậy mà cứ lấy kiểng làm củi thì quả là “đau
lòng cò con”. Tôi phải ngưng ngay việc đi đào cây để nghiên
cứu.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Những lần đi săn gần là Đồng Bò, Đồng Đế.
Ở đây đồi trọc, trâu bò, dê, hằng ngày đã làm công
việc tỉa cây, do đó cây tự nhiên đã được cắt tỉa và
cằn cỗi, chỉ việc bứng cho vào chậu là chơi được ngay.
Nhưng mỗi lần đi tôi vẫn sợ sợ. Trước đây Đồng Bò là
nơi trú ẩn của "người anh em", hằng đêm đạn pháo
từ Phi Trường Nha Trang rót vào. Thế nào cũng còn những
quả chưa nổ. May đâu rủi đâu! Đồng Đế là khu tập bắn
của trường Hạ Sĩ Quan, cũng thế. Vậy mà có lần suýt lãnh
đạn. Hôm ấy tôi và một giáo
viên, anh Đức, đang lui cui đào cây trên ngọn đồi ngay khu
vực tập bắn. Hai anh em vừa dừng tay nghĩ mệt thì nghe
tiếng loa kêu phía dưới sân tập. "A lô, ai làm gì trên
đó? Đi xuống ngay". Đức tỏ mắt thấy lố nhố "bộ
đội cụ Hồ" đang dàn súng chỉa lên đồi, vội la :
"Chúng tôi xuống". Tôi
nghe mà cuống cả chân
- Xuống
lẹ Đức ơi, nó nổ súng bây giờ.
- Cây đào
dỡ, bỏ sao.
- Sao trăng
gì cũng bỏ. Ông không nghe người ta bảo: "Ba vạn cũng
bỏ, lấy trự hai đi đò"? Với súng đạn thì đừng có
trự hai trự ba mà lôi thôi.
Chúng tôi quơ đồ rút gấp. Rút mà có dám đi
thẳng đâu, cũng phải đến trình diện, không họ bảo mình
làm chuyện mờ ám.
Người chỉ huy nhìn chúng tôi có vẻ khả nghi:
- Các
anh đào gì trên đó ? Không biết đây là vùng tập bắn à ?
Tôi phân trần :
- Thưa,
anh em chúng tôi đào cây ạ.
- Đào cây
? Cây gì quí giá trên đó mà đào ? Tôi không tin.
Tôi thấy hơi rắc rối, lại gãi tai giải thích:
- Dạ đúng
thế, chỉ những cây hoang, nhưng chúng tôi kiếm về để
trồng chơi.
- Trồng
cây hoang để chơi ? Bộ hết chuyện chơi ?
Bực
mình tôi rủa thầm trong bụng "Cha ơi, cha không lo tập
bắn, thằng địch nó đến bây giờ". Dường như anh bộ
đội nghe được nên vội xua chúng tôi :
- Thôi
đi đi, lần sau chớ có đến đó nữa.
Từ đó tôi chỉ tìm cây ở vùng đồi phía trong,
gần ngọn đồi "Hạnh Phúc". Đây là một quả đồi
nhiều cây, của tư nhân. Đồi nằm ngay trên bờ biển, sát
con đường ra Bãi Tiên. Cái tên Hạnh Phúc do tôi đặt, chứ
đồi chẳng tên tuổi gì. Nghe nói một đại tá bộ đội
về hưu mua nơi này khai thác du lịch. Tôi thấy tay này có đầu
óc kinh doanh. Chủ nhân đào chung quanh chân đồi từng hốc
rộng chừng 2m, khỏa đất bằng mặt, che lá dừa, bên trong trải chiếu trông như những
chòi canh heo rừng. Tôi đã gặp và trao đổi với chủ nhân:
- Bác có
ý kiến hay lắm. Ngày nghỉ gia đình ra đây, trẻ nhỏ tha
hồ chơi, trưa xuống biển tắm. Có nhiều người đến chơi
không chưa bác?
- Thứ
bảy chúa nhật, hết chỗ cho thuê.
Tuy không nói ra nhưng tôi biết khách đến đây toàn
là trai gái. Gia đình thì làm sao chui hết vào một cái chòi
như vậy.
Lấy cây rừng từ giữa đông đến sang xuân, đây
là thời kỳ cây ngủ, nhựa cây tồn trữ đợi
đâm chồi vào mùa ấm áp. Cây đào lên phần lớn rễ
bị dập nát, dễ bị hư thối. Chẳng khác gì thân
thể con người bị thương tích, nếu không cứu chữa đúng cách
tất phải bị nhiễm trùng. Do đó cây phải trồng trong môi
trường thật sạch. Ở VN cát làm giá là sạch nhất. Xứ mình
ẩm thấp quanh năm nên không phải bao trùm để tạo ẩm. Thí
nghiệm đợt đầu thành công, tôi rất mừng và càng hăng say
hơn. Mưa nắng không ngại. Tôi thực sự tìm thấy niềm vui
trong vất vả.
Nắm đựơc bí quyết, tôi thường đạp xe lang thang tìm cây. Khi vào rừng, khi về các miền quê. Nhưng săn cây cũng như săn ảnh, lắm khi cũng nhờ hên xui. Có ngày “xuất hành” đúng gờ đúng hướng thì y như tìm được cây đẹp, còn không thì gặp toàn thứ vớ vẩn. Một hôm tôi mạo hiểm leo lên đỉnh núi Sạn. Núi Sạn không cao lắm nhưng đứng dốc, khá nguy hiểm. Bây giờ nhớ lại thật sợ, vì leo núi kiểu khơi khơi, chỉ cần trợt chân là tiêu mạng. Từ trên cao nhìn xuống thành phố Nha Trang đẹp lạ lùng. Nhất là đọan Sông Cái vòng qua Hải Đảo, đổ ra biển. Nhìn mà thèm chứ nghiệp ảnh lúc bấy giờ chỉ còn "trong niềm thương nỗi nhớ". Lần đó tôi tìm được cây Bàng Lăng khá đẹp. Gốc to có dạng như gốc đa, mọc trên một tảng đá bằng nên rễ bò ra tứ phía. Lâu ngày rác cây thành đất, ủ một lớp dày. Chỉ cần cắt rễ, nhổ lên.
- -------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------
Anh Phú trầm ngâm có vẻ nghĩ ngợi. Tôi nhìn ra hàng
rào trước sân rồi vờ chợt hỏi:
- Hình
như mấy cây trồng hàng rào kia, hồi trước trong chậu ?
- Đúng
vậy, của ông nội tôi, sau này cây lớn nứt chậu, ông già
tôi đưa ra hàng rào. Anh biết hai cây me trong chậu bao nhiêu tuổi không ? Tám mươi rồi
đó. Tết năm rồi treo pháo đốt làm chết mất một cây.
Anh kể chuyện mà người tỉnh queo trong khi lòng tôi
xót xa không nói được. Tôi mớm đề nghị với anh:
- Anh Phú
à, anh có thể nói giúp hai bác cho tôi đào mấy cây hàng rào
kia, tôi thay vào đó hàng rào kẽm cọc sắt đàng hoàng.
- Chuyện
này dễ thôi, nhưng nay ông bà không có nhà, anh để lần sau.
Nghe anh Phú nói, tôi rất mừng .. Cứ tưởng tượng
những “bô lão” này mà đưa lên chậu cho đàng hoàng thì
thiên hạ khối người chết mê chết mệt chứ chẳng chơi.
Nghĩ vậy mà khoái trong lòng, cứ muốn nhảy tưng lên như
"cô gái và bình sữa".
Mấy
tuần sau tôi trở lại, ông cụ cho hay anh Phú đã qua đảo
Palawan (Philippine) rồi. Tôi không ngờ vừa rồi là lần cuối
tôi gặp anh. Hèn nào anh nói chuyện mà cứ nghĩ đâu đâu.
Dù biết rằng thời gian đó, người ta bổng dưng mất tích là
chuyện thường song tôi không
khỏi bàng hoàng . Bởi trong tôi hình ảnh vượt biển và
những ngày tháng bị giam cầm vẫn còn tươi rói. Cảm xúc
thay đổi đột ngột làm tôi bần thần ngơ ngẫn một lúc.
Không có anh Phú, tôi thương
lựơng đại với ông cụ. Ông đồng ý ngay, tôi cảm ơn
rối rít. Vừa lúc cụ bà từ dưới bếp đi lên, ông nói:
- Bà à,
cậu này bạn dạy học với thằng Phú, muốn xin mấy cây si
hàng rào làm kiểng và thay vào đó hàng rào sắt...
Ông nói chưa dứt câu bà đã giật nẩy:
- Không
được, đó là kiểng của ông nội thằng Phú, phải giữ
kỷ niệm. Nhà mình đã nghèo khó gì đâu mà phải...
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tập quán và hủ tục thật đáng ngại. Cái gì đã
in vào đầu rồi thì không tài nào có thể tẩy xóa thay đổi được nữa.
(trích Buồn Vui Nghề Chơi Cây Kiểng)
Trả lời bạn đọc
Các bạn hỏi về máy Digital: Hiện nay trên thị tường có nhiều kiểu nhiều hiệu máy Digital, giá cả khác nhau. Theo tôi biết một máy 5.M là trung bình dùng được. Giá chừng 1nghìn MK. Có tin đến tháng 12/02 Kodak sẽ ra một máy có 14.M giá 4 ngánMK.
- Máy Digital có dùng trong sáng tác ảnh nghệ thuật được không ?
- Tùy điều kiện và nhu cầu của từng người, Digital cũng là một phương tiện, Tôi không tiền tôi dùng xe đời cũ, hiệu xoàng, bạn có tiền dùng Lexus, Avalon, nhưng cũng chỉ để chuyên chở thôi. Cuối cùng miễn đến nơi là được. Tóm lại không nên quá bận tâm về máy mà nên nghĩ về "Chụp cái gì, chụp như thế nào.."
Trần Hà : Tại sao Cây tôi mua về cứ tàn lụi dần?
- Cần xem ly' do: Thiếu nước, cây trong chậu nhỏ để quá lâu ngày, thiếu nắng hay tưới quá nhiều cũng làm chết cây.
Sa'ch QHQOK đã gởi : Phan Ngật (Ðức), Thanh Xuân Nguyễn (Mission Viejo), Toa`n Võ (Pleasanton). Cảm ơn các bạn.
Tin sách:
Đã phát hành: Quê Hương Qua Ống Kính tập 1 và 2, Buồn Vui Nghề Chơi Cây Kiểng. Sách dày trên 200 trang có 16 phụ bản ảnh màu. độc giả muốn có sách xin gửi chi phiếu (20$ 1 cuốn kể cả cước phí, ngoài nước Mỹ thêm 4$) về: Tran Cong Nhung 14011 1/2 Doty Ave. Hawthorne, CA 90250 . Tel. (310) 978-8978. Email: trancongnhung@yahoo.com