|
Chiều Ven Sông
CHỦ ĐỀ TRONG NHIẾP ẢNH
Vậy chủ đề trong
nhiếp ảnh là ǵ ?
Chúng ta đă biết, việc
chọn chủ đề tùy theo tŕnh độ
và cảm thức của mỗi người. Người
thiên về mô tả sinh hoạt xă hội, người
thiên về t́nh cảm, người thích diễn đạt
một ư tưởng, một cảm xúc, có người
ngả hẵn về trừu tượng...Do đó có
những nhà nhiếp ảnh chỉ chuyên về
một loại đề tài. Chụp người,
chụp cảnh, chụp dă thú vv..vv
Như vậy h́nh tượng
của chủ đề rất đa dạng, khó có
một mẫu mực tiêu biểu. Tuy nhiên chúng ta có
thể đưa ra một vài trường hợp để
thấy rơ hơn.
Bước đầu chụp ảnh, chủ
đề bao giờ cũng là con người. Đi
thực tập sáng tác mà không có người mẫu
là không xong. Con người dễ nhận ra, dễ
xếp đặt, hơn nữa, giữa người
mẫu và người ảnh dễ có những
cảm ứng giao ḥa về cảm xúc, một yếu
tố quan trọng cho tác phẩm. Người mẫu
là một khuôn mặt đẹp duyên dáng, có nét
độc đáo khác thường (một thiếu
nữ đương th́, một lăo ông râu tóc
bạc phơ) lại càng lôi cuốn người
chụp, giúp người chụp nhạy bén hơn. Làm
nghệ thuật mà lúc nào cũng “bằng chân như
vại” (cứng đơ), th́ khó có tác phẩm mê
người xem, lôi cuốn người đọc. Người
mẫu được đặt vào bối cảnh
chọn sẵn, bao nhiêu máy ảnh hướng về
chủ đề. Trước
một hoạt cảnh ngày mùa nơi thôn dă, hay
giừa đường phố đông người, người
ảnh sẽ focus vào cái ǵ . Câu hỏi
mở ra vô số cách nh́n khác nhau tùy vào tâm
thức mỗi người. Những người
mới vào làng ảnh, ḷng c̣n tươi rói với
nghệ thuật, chắc chắn sẽ có cái nh́n dung
dị, độ lượng, sẽ đưa chủ
đề (người mẫu) vào một khung trời
thoáng rộng, có nhà cửa cây cối, có xe cộ
với bao người qua lại. Người mẫu
được sống trong một khung cảnh quen
thuộc của xă hội ḿnh, những tay ảnh thâm
niên hơn, tâm hồn không c̣n bồng bột sẽ
đóng khung chủ đề vào một góc nào đó
của họat cảnh, lại cũng có những người
cầm máy đă thấm mệt với nhân t́nh
thế thái th́ nh́n chủ đề dưới góc
độ nghiệt ngă hơn, đẩy chủ đề
vào một bóng tối, cắt một nửa người,
có khi chỉ c̣n lại cḥm tóc bay trước gió như
muốn trả lại tất cả cho đời mà theo hư không. Chẳng ai giống ai, đó
là yếu tính của sáng tạo trong nghệ thuật.
Nhưng, hoàn toàn không phải vin vào lẽ đó mà
“sáng tác” cách bừa băi.
 |
Ḷng Mẹ
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Chủ đề là trái tim
của tác phẩm, là tâm sự của tác giả, là
câu chuyện gởi đến người xem. Xem
một tác phẩm mà không nhận ra chủ đề
th́ sẽ không hiểu tác giả nói ǵ, diễn đạt
cái ǵ, tất nhiên tác phẩm sẽ không tạo
được cảm xúc nơi người xem, người
xem luôn luôn là kẻ xa lạ đối với
tác giả. Nhưng, làm sao để chủ đề
được nổi bật, được nhận
ra ? Chúng ta đă sang vấn đề khác : Bố
cục, đừng nét, ánh sáng, trước đây tôi
đă nói qua, có dịp sẽ bàn lại.
Có người đặt câu
hỏi : “Có thật sự lúc nào ảnh cũng
cần có chủ đề, và chủ đề
phải là con ngườỉ” ?
Tất nhiên là không. Có muôn trùng
loại chủ đề, từ nhân dáng con người,
cỏ hoa sông núi,
đến những ư nghĩ trừu tượng,
đều có thể là những chủ đề
của người làm nghệ thuật,
Lắm khi có sự hiện diện của con người
lại làm hỏng tác phẩm. Một ngọn lá,
một phiến đá, một đóa hoa tàn cũng có
thể làm chủ đề, điểm chính là nói
cho được dụng tâm của người
sáng tác. Có những tác phẩm nh́n qua chẳng
thấy ǵ là chủ đề, nhưng lại tạo
được nhiều xúc động. Vấn đề
xem ra không đơn giản, chúng ta sẽ
trở lại trong những kỳ tới.
Kỳ
sau : Đồi Cát Nam Cương
Ghi
chú
:Chiều Ven Sông thuộc dạng chủ đề thông thoáng mở rộng.
Ḷng Mẹ, dạng cô động sâu lắng.
Ư kiến độc giả
Đức Phạm (Berkeley):
Muốn nhờ xem ảnh và cho nhận xét.
-
V́ th́
giờ rất hạn hẹp nên chỉ có thể
trả lời giản lược, xin cứ gởi
ảnh về địa chỉ dưới đây (có
kèm tem và b́ để gởi trả lại ảnh).
Khi thuận tiện vẫn viết về phê b́nh
ảnh.
Một
độc giả (v́ sơ ư delete email): Trong bài
Ghềnh Đá Dĩa đă than phiền một
thắng tích như vậy mà người làm chủ
không biết giữ ǵn tôn tạo, đọan dưới
lại dẫn Hồng Sến ra Mũi Dù nạy đá.
Ở Mỹ ông cũng biết luật.. ...lần sau
không nên .
-
Xin cảm
ơn lời nhắc nhở. Tôi dẫn Hồng
Sến (đă qua đời) lấy đá từ 10 năm
trước, hồi tôi c̣n chạy ăn từng
bữa bên nhà. Lúc ấy và ngay bây giờ VN dường
như chưa có luật như ở Hoa Kỳ. Ngày nay
trong nước có những Câu Lạc Bộ chơi
đá, họ thường tổ chức “đi đá”
họ đến những vùng có đá đẹp và
thoải mái khuân về. Khánh Ḥa, huyện Khánh Vĩnh
là nguồn đá, đă mang về cho giới nghệ
nhân nhiều huy chương Vàng (bài Về Lại Nha
Trang trong tập QHQOK). Mũi Dù chỉ là băi đá trên
bờ biển, không là thắng cảnh. Nơi đă
thừa nhận thắng tích th́ nên có kế hoạch
chăm sóc, tu tạo. Núi Tô Thị và thành Nhà Mạc
ở Lạng Sơn (10 năm trước) cũng
thế (nay không biết ra sao, tôi chưa có dịp
trở lại).
Hoàng
Ái Thu (Ohio) : Lớn tuổi
chơi ảnh được không ?
- Rất
tốt và có nhiều thuận lợi : Không quá lo
về đời sống, tâm tính chững chạc,
nhiều kinh nghiệm về nhân sinh giúp cho ḿnh có
cái nh́n sâu hơn. Đă gởi sách theo first class.
Huỳnh
Kim Sa (kimhuynh8@aol.com) : Lần đầu tiên tôi khám phá
Website này (www.ltcn.net), Trước đây tôi đă sưu
tầm được Góc Ảnh trên VBonline để
thưởng thức những bài viết của ông cùng
lúc với nhiều h́nh ảnh kèm theo. Đọc bài
viết với những ư hay, ảnh đẹp tôi tưởng
như ḿnh đứng
trước cảnh ông đang chụp và nhớ
lại thuở học tṛ của ḿnh hơn 40 năm
về trước...Chúc ông...
Trần
Thanh Đằng (Pasadena), Mr.&Mrs Huỳnh Trung Chánh
(AZ) : Đă nhận được thư, sách đă
gởi (12/9). Anh Nhiệm (OC): chưa được
tin. Vũ Huy Kim (TX): Mong tin.
Đă
phát hành: Quê Hương Qua
Ống Kính tập 1 và 2, Buồn Vui Nghề Chơi Cây
Kiểng. Sách dày trên 200 trang có 16 phụ
bản ảnh màu. độc giả muốn có sách xin gửi chi phiếu (20$ 1 cuốn kể
cả cước phí, ngoài nước Mỹ thêm 4$)
về: Tran Cong Nhung 14011 1/2 Doty Ave. Hawthorne, CA 90250 . Tel.
(310) 978-8978. Email: trancongnhung@yahoo.com