Việt Ngữ
English
Hội nhập
|
Ghi Danh
Bộ gõ tiếng Việt
Bật
Tắt
Quê Hương Qua Ống Kính -
Ảnh Nghệ Thuật
-
Tản Mạn Đường Xa
-
Trang Nhà
Tin Mới Cập Nhật
Thư Nhà
Viết Về Nhiếp Ảnh
ẢNH
Ảnh Màu
Ảnh Trắng Đen
Truyện Dài Mùa Nước Lũ
Đoản Khúc
Tản Mạn Đường Xa
Thăng Trầm
Quê Hương Qua Ống Kính
Trang Đặc Biệt
Buồn Vui NC Cây Kiểng
Giới Thiệu Sách
Liên Lạc
Khách Thăm Viếng
Số lượt truy cập
12,519
Số người online
: 0
Thành viên
: 0
Khách
: 0
Tìm kiếm
Viết Về Nhiếp Ảnh
PHÁ BÔ CỤC
(06/27/2011 06:46 PM)
(Xem: 959)
Nhiếp ảnh là một trong những môn nghệ thuật tạo hình. Tạo hình bằng cách dùng ánh sáng để vẽ, theo như định nghĩa thông thường. Người họa sĩ khi đứng trước một cảnh vật, họ hình dung, sắp đặt tất cả những gì cần vẽ lên khung vải trong một thứ tự được qui định, gọi là bố cục. Trong nhiếp ảnh lúc nhìn vào khung máy, nhiếp ảnh gia cũng phải tính toán sao cho hình ảnh thu vào được chặt chẽ vững chắc, đó là bố cục. Trong thiên nhiên, mọi vật thể tự thân, cũng được cấu tạo trong một bố cục hài hòa cân bằng. Thiếu cân bằng thì khó mà tồn tại. Chúng ta thấy những quái thai khó có thể sống lâu là vậy.
Bố cục là một trong những bài học căn bản trong môn nhiếp ảnh. Bố cục là cái sườn để người ảnh dựa vào đó xây dựng tác phẩm, bố cục là dàn bài cho một bài luận văn. Không dàn bài, người viết dễ bị lạc đề, bài viết lõng lẽo thiếu mạch lạc. Nhiếp ảnh cũng thế, không bố cục người xem sẽ không hiểu nhà nhiếp ảnh chụp gì, nói gì. Có nhiều người cầm máy đã mấy chục năm, nhưng hình ảnh tưởng như mới tập chụp. Một thứ "tác phẩm" gặp chăng hay chớ, bởi lẽ thiếu bố cục.
Như thế nào gọi là bố cục? Ai qui định các luật lệ về bố cục?
Trong quá trình đi tìm đẹp, trải qua nhiều thời kỳ, các nhà làm nghệ thuật đã đồng ý với nhau về một nguyên tắc bố cục: Luật 1/3 hay còn gọi tỉ lệ vàng. Đây là tỉ lệ chuẩn cho các công trình nghệ thuật. Trong các cuộc thi ảnh giám khảo đều dựa vào luật chung này để xét duyệt tác phẩm. Căn bản của luật bố cục là những phần chính của tác phẩm phải nằm ở vị trí trọng yếu. Tức các đường chia ba diện tích ảnh (đường mạnh) hoặc giao điểm của các đường chia này (điểm mạnh). Đó là luật bố cục cổ điển. Trong thực tế có những chủ đề không nhất thiết phải theo luật trên. Như chụp chính diện một tượng Phật, tất nhiên phải đặt tượng Phật ngay chính giữa ảnh, đặt qua một bên sẽ làm mất vẻ trang nghiêm đường bệ. Hoặc khi người chụp muốn tạo một effect mới lạ, lúc ấy không cần theo luật mà có khi còn ngược lại, gọi là phá bố cục.
Có hai lần tôi được nghe hai nhà nhiếp ảnh giải thích cho khách xem ảnh về phá bố cục. Một lần tại Hội Quán Little Sài Gòn : Một ông khách đang mãi mê trước một tác phẩm khỏa thân, ảnh một thiếu nữ nằm hai chân gác ngược lên, ánh sáng chạy ven theo "núi đồi" rất đẹp. Tác giả thấy có khách say sưa ngắm tác phẩm mình, lấy làm thích lắm, ông đến cạnh để có dịp chia sẻ. Ông khách (ĐHT) bất chợt hỏi:
- Thưa nhiếp ảnh gia, ông có thể giải thích giùm tác phẩm này?
- Xin anh cứ hỏi.
- Theo tôi thấy, người mẫu ở trong thế nằm ngược?
- Đúng vậy.
- Như vậy có hợp lý không?
- Hợp lý chứ .
- Tôi thấy không đúng thực tế chút nào cả.
- Anh bảo sao không đúng? Ai cấm một người đàn bà nằm như vầy?
- Không ai cấm nhưng nó không đúng thực tế.
- Anh bảo cái gì không đúng thực tế?
- Cái vú.
- Cái vú làm sao?
Lúc này thì tôi đã rõ điều ông khách thắc mắc, mấy người đứng chung quanh, lúc nghe "Cái vú làm sao" thì càng chăm chú theo dõi câu chuyện. Ông khách phân tích:
- Tôi thấy chiều căng của bầu vú không hợp lý. Trong thế nằm như vậy buộc bầu vú phải dồn về phía ngực, ở đây lại cong ngược lên, trái với nguyên tắc trọng lực.
Những người đứng cạnh tủm tỉm cười chờ câu trả lời. Nhà nhiếp ảnh suy nghĩ giây lát rồi trả lời chắc nịch: “Tôi phá bố cục”.
Trường hợp thứ hai, mới đây, trong phòng triển lãm ảnh chuyên đề "Tình Thu", một khách xem, nhà thơ KT hỏi:
- Tác phẩm nầy đẹp, nhưng tại sao rừng phong và bóng soi đáy nước lại chia hai phần trên dưới bằng nhau mà không 1/3 ?
Nhà nhiếp ảnh trả lời không nghĩ ngợi:
- Tôi phá bố cục, thỉnh thoảng phải "phá" để chọc thiên hạ hỏi.
Cả hai trường hợp, theo tôi chẳng phá gì cả. Trong tác phẩm khỏa thân, thắc mắc của anh ĐHT rất chính xác. Anh nhìn với con mắt của nhà cơ thể học, đã thấy điểm không hợp lý về khoa học thực nghiệm. Nhưng trong nghệ thuật, tác giả có thể "hy sinh" điều này để đưa ra đường nét độc đáo của chủ đề. Thực tình khi chụp ảnh nói trên, tác giả để người mẫu ngồi xuôi, sau đó đặt ngược ảnh, mục đích tạo cái nhìn mới lạ. Như vậy ảnh ngược chứ người có ngược đâu mà bảo vú hợp lý với không. Xem ảnh đa số đi tìm cảm xúc về cái đẹp, không mấy ai táy máy tìm tòi như anh ĐHT.
Trường hợp thứ hai, theo tôi, cũng chẳng có gì để phá, một bố cục tự nhiên và cần thiết. Tôi nghĩ với bất cứ người nào cầm máy cũng chụp như vậy chứ chẳng phải để chọc ghẹo ai. Cái đẹp ở đây là gì? Phải chăng rừng cây lá vàng và bóng in qua mặt nước hồ? Vậy bố cục 1/3 thì làm sao phô toàn thể cái đẹp của cảnh vật ? Trường hợp này chỉ có một bố cục: Bố cục đối xứng. Thực tình tôi không hiểu phá chỗ nào.
Sáng tác, chúng ta hay có tính chủ quan, cứ diễn tả theo cái mình nghĩ và quên mặt thực của sự việc. Khi phải giảng giãi thì chỉ nhớ bài học mà quên tác phẩm của mình.
Năm 72 trong cuộc triển lãm của tôi tại Viện Đại Học Duyên Hải Nha Trang, có một tác phẩm cũng làm cho khách thắc mắc. Tác phẩm "Như Cuộc Đời", tôi chụp con đường đèo Hải Vân đổ về Lăng Cô lúc 4 giờ chiều, trời ngược sáng. Cùng chụp với tôi còn mười nhà nhiếp ảnh nữa, trong đó có tác giả ảnh khỏa thân nói trên. Một chủ đề cố định, một vị trí chụp giống nhau, tất nhiên sẽ cho những tác phẩm giống hệt nhau : Mười mấy "con rắn" bò ngoằn ngoèo thì ai ăn ai! Tôi đã kịp tính ra cách riêng của mình. Tôi chụp thành hai con đường xoắn vào nhau khi ẩn khi hiện (như cuộc đời). Lúc triển lãm một khách người Âu đã hỏi tôi:
- Ai thiết kế con đường này?
Tôi lấy làm lạ, xem ảnh mà điều tra cả người trong ảnh, nên đã hỏi vặn lại (vì cũng không biết trả lời sao)
- Ông hỏi để làm gì?
- Tôi thấy con đường này sẽ gây tai nạn suốt ngày.
Tôi cười thoải mái :
- Xin lỗi, ông làm nghề gì?
- Tôi là kỹ sư cầu cống.
- Tôi hiểu câu ông hỏi, thực tế chỉ có một đường, tôi chụp thành hai để cho lạ thế thôi. Nó thuần túy về nghệ thuật, không gây nguy hiểm về giao thông vì không có xe cộ nào chạy trên ảnh của tôi cả.
Ông khách cười thông cảm và không lục vấn tôi nữa. Tôi nhận thấy có một số người ưa lợi dụng những từ ngữ chuyên môn để dẫn người xem vào rừng rậm. Tôi cho như vậy là không thành thực. Đã có lần tôi tiếp chuyện với một nhà thơ, ông có lối nói chuyện rất ngang tàng. Ông gọi tất cả các vị giáo chủ bằng thằng. Ông bất cần, với ông nghệ thuật là trên hết. . Ông nhảy một cái từ dưới chân núi lên ngồi ngay trên đỉnh.
Trong võ thuật người ta thường nói "Vô chiêu thắng hữu chiêu", nói thế tôi không nghĩ rằng tay ngang (vô chiêu) hạ được võ sư (hữu chiêu). Muốn đạt được trình độ vô chiêu, võ nghệ phải thuộc hạng thượng thừa bạt chúng. HT Thanh Từ có giảng một bài về phá chấp, tôi được nghe, đại ý :..”Mấy chú mới xuất gia mà trong phòng đầy băng nhạc, radio casette. Có ai hỏi thì nói ta phá chấp. Như vậy là lạm dụng”. Phá chấp là khi không còn gì để chấp mới phá. Khi mang bình rượu và đồ nhắm vào chợ ( Thập Mục Ngưu Đồ) là lúc tâm thật sự rỗng rang. Nhấm nháp mà tự tại.
Trong đời sống hàng ngày người ta nói: "Xây dựng khó, phá dễ". Trong nhiếp ảnh, phá bố cục là vấn đề không phải đùa. Phá cái thông thường để đưa ra cái độc đáo, không phải chỉ nói mà được. Phá bố cục là chiêu thức xuất thần của tay kiếm lỗi lạc. Phá bố cục là hình thức vô chiêu vậy.
Tháng 11 – 2001
(Trích sách Về Nhiếp Ảnh của tác giả)
PDF
In Trang
Gửi mail
Gửi ý kiến
Tên của bạn
Email của bạn
Nhập những ký tự ở hình bên vào ô bên dưới.
Sắp theo
Tiêu đề
Ngày
Số lần xem
Đánh giá
Tăng dần
Giảm dần
NGHỆ THUẬT VÀ THÚ SĂN ẢNH
(09/10/2011 08:49 PM)
(Xem: 710)
Chúng ta thường nghe tiếng săn trong săn bắn,săn thú rừng, cụ thể như săn nai, săn heo ...người thợ săn phải vất vả lội suối băng rừng để tìm con mồi. Có khi thức khuya dậy sớm dấu mình trong bụi rậm,
Xem thêm
PHÁ BÔ CỤC
(06/27/2011 06:46 PM)
(Xem: 959)
Nhiếp ảnh là một trong những môn nghệ thuật tạo hình. Tạo hình bằng cách dùng ánh sáng để vẽ, theo như định nghĩa thông thường. Người họa sĩ khi đứng trước một cảnh vật,
Xem thêm
ĐƯỜNG NÉT
(05/30/2011 11:12 AM)
(Xem: 1413)
Toán học định nghĩa đường là do nhiều điểm hợp lại. Hình ảnh một sợi chỉ căng thẳng cho ta khái niệm một đường.
Xem thêm
ĐI TÌM NGHỆ THUẬT
(04/27/2011 03:47 PM)
(Xem: 818)
Con người ngay từ lúc lọt lòng mẹ đã quờ quạng tìm kiếm. Ở cái thuở u u minh minh ấy, chắc đứa bé chưa ý thức gì về sự hiện hữu của mình, nhưng tự bản năng nó có những cử động cho nhu cầu sinh tồn. Tìm vú mẹ, tìm hơi ấm, tìm đồ chơi...
Xem thêm
XEM ẢNH
(03/03/2011 06:52 AM)
(Xem: 791)
Đã có nhiều học giả bàn về sự phong phú của ngôn ngữ Việt. Để chỉ một thao tác, chúng ta có rất nhiều chữ (word), mỗi chữ diễn tả một khía cạnh của sự việc. Tỉ dụ:
Xem thêm
Cảm Hứng Trong Nhiếp Ảnh
(01/07/2011 12:12 PM)
(Xem: 862)
Thỉnh thoảng chúng ta thường nghe nhà thơ than thở :"Dạo này không có hứng sáng tác". Nhà văn kêu: "Tự nhiên không hứng viết". Nhà họa sĩ bảo: "Chẳng còn cảm hứng vẽ".
Xem thêm
Mắt Người và Mắt Máy
(01/07/2011 12:08 PM)
(Xem: 635)
Lúc nhìn sự vật, mỗi người nhìn một cách khác nhau mặc dầu về cơ thể học, mắt người đều cấu tạo giống nhau. Có sự sai biệt là do khác nhau về nhận thức. Một người có học Hội Họa, có học Nhiếp Ảnh sẽ nhìn ...
Xem thêm
Sáng Tạo Trong Nhiếp Ảnh
(01/07/2011 12:02 PM)
(Xem: 731)
Óc sáng tạo đòi hỏi người cầm máy khả năng tưởng tượng, cách nhìn nhạy bén, nếu không, khó có được tác phẩm độc đáo, vì hình ảnh chỉ thoáng qua giây lát mà thôi.
Xem thêm
Nhiếp Ảnh Gia Ngọc Thái
(01/07/2011 11:43 AM)
(Xem: 942)
Hà nội vào mùa hè thì khiếp lắm, nóng và oi nồng, Gallery không quạt, không máy lạnh, tôi bái phục tinh thần làm việc của những người trong ngôi nhà nghệ thuật này.
Xem thêm
My Homelands
(01/01/2011 09:41 PM)
(Xem: 565)
Cứ mỗi năm khi xuân về thì vạn vật đều như có gì đó mới mẻ hơn. Chim muông vui tiếng hót, cây cối đâm chồi nở hoa, và con người khắp hành tinh cũng cùng hòa một nhịp.
Xem thêm
Sắp theo
Tiêu đề
Ngày
Số lần xem
Đánh giá
Tăng dần
Giảm dần
Copyright © 2012
www.ltcn.net
All rights reserved
Best viewed with FireFox, Chrome, Safari, Opera, IE 8 at resolution of 1024x768
Chọn giao diện :
Default
Theme_1
Theme_2
Theme_3
Theme_4
Theme_5
Theme_6
Theme_7
Theme_8
Theme_9
Theme_10
Theme_11
Theme_12
Theme_13
Theme_14